O biedronkach azjatyckich

Jak każdego roku o tej porze wypowiedź o biedronce azjatyckiej:

http://metrowarszawa.gazeta.pl/metrowarszawa/7,141637,22526169,azjatyckie-biedronki-w-warszawie-to-prawdziwa-inwazja-moga.html#BoxLokWawImg

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Inny tekst o biedronce azjatyckiej zamieszczam niżej:

 

 

Biedronka azjatycka – nowy szkodnik w Polsce

 

 

Od 2006 r. występuje w Polsce nowa biedronka, popularnie zwana biedronką azjatycką, Harmonia axyridis. Jest to gatunek obcy dla naszej entomofauny, inwazyjny, który zagraża rodzimym biedronkom. Obca biedronka może być też dokuczliwym szkodnikiem w środowisku człowieka.

 

Jak odróżnić ją od naszych biedronek?

 

Jest znacznie większa od naszej pospolitej biedronki dwukropki (Adalia bipunctata) i nieco większa od biedronki siedmiokropki (Coccinella septempunctata). Długość jej owalnego i wypukłego ciała wynosi 6-10 mm. Ubarwienie osobników dorosłych jest bardzo zmienne. Są osobniki czerwone, pomarańczowe, żółte, a nawet czarne. Na pokrywach mogą nie mieć kropek, a inne mogą mieć do 21 kropek, często zlewających się w większe plamy. Zdarzają się osobniki czarne tylko z 2 lub 4 czerwonymi plamkami. Charakterystyczną cechą biedronki azjatyckiej jest obecność czarnego znaku na grzbiecie przedtułowia (pronotum) w kształcie litery „M”, aczkolwiek nie jest on wyraźny u wszystkich osobników; po bokach „M” są dwie białe owalne plamki.

 

Ekspansja biedronki azjatyckiej

 

Już w 1916 r. biedronka azjatycka została sprowadzona z Azji do USA (Kalifornia) w celu biologicznego zwalczania mszyc, czerwców i innych szkodników, jednak ta introdukcja była nieudana. Ponowne próby wypuszczania „pożytecznej” biedronki wykonano w latach 1978-1981 r., ale za udaną introdukcję uważa się sprowadzenie tej biedronki do Luizjany w r. 1988. Od tej chwili obserwuje się gwałtowne rozprzestrzenianie się ekspansywnej i płodnej biedronki azjatyckiej, która wypiera inne biedronki z ich naturalnych nisz. W krótkim okresie czasu opanowała ona Amerykę Północną. Od 20 lat trwa jej ekspansja w Europie, Ameryce Południowej i Afryce.

Biedronka azjatycka została sprowadzana do Europy od 1982 r., a ponieważ jest gatunkiem silnym, agresywnym, inwazyjnym i bardzo płodnym, rozprzestrzeniła się w Europie bardzo szybko, gdyż na nowych terenach nie ma zbyt wielu wrogów naturalnych: w 1999 r. – Niemcy; 2001 r. – Belgia; 2002 r. – Holandia; 2004 r. – Francja, Szwajcaria, Luksemburg, Wielka Brytania; 2006 r. – Polska, Austria, Czechy, Dania, Włochy; 2007 r. – Norwegia, Szwecja.

W Polsce po raz pierwszy została znaleziona w 2006 r. w Poznaniu i miejscowości Mokrze koło Wronek (tu się przedostała prawdopodobnie z Niemiec). W 2007 r. stwierdzono ją w Dziekanowie Leśnym pod Warszawą, Zielonej Górze i we Wrocławiu. W 2008 r. zanotowano ją w licznych stanowiskach, też na Skarpie Wiślanej w Warszawie (Ursynów). W woj. lubuskim była już tak liczna w pomieszczeniach mieszkalnych, że ją zwalczano.

 

Z życia biedronki azjatyckiej

 

Zimują osobniki dorosłe biedronki azjatyckiej pod korą drzew, kamieniami, w szczelinach skalnych, w budynkach, często gromadnie. Pojawiają się wczesną wiosną na roślinach ciepłych stanowisk. Okres składania jaj wynosi 3 miesiące. W tym czasie jedna samica produkuje do 4 tysięcy jaj. W ciągu dnia samica biedronki azjatyckiej składa 20-50 pomarańczowych jaj, zawsze na rośliny zaatakowane przez mszyce.

W czasie rozwoju biedronki azjatyckiej występują następujące stadia rozwojowe: jajo, cztery stadia larwalne, przedpoczwarka, poczwarka i osobnik dorosły. Szkodnik ma od 2 do 4 pokoleń w zależności od warunków pogodowych.

Osobniki dorosłe biedronki azjatyckiej żyją rok.

 

Nasze biedronki zagrożone?

 

Dużo czasu poświęcono dyskusji o zagrożeniach dla naszych biedronek ze strony „obcego przybysza”. I zdania na ten temat są nadal podzielone wśród znawców tematu.

Należy zauważyć jednak, że wiosną i latem biedronka azjatycka przebywa na drzewach i krzewach liściastych, podobnie jak nasze biedronki. Jej larwy i osobniki dorosłe zjadają mszyce i inne drobne owady. Ponieważ są bardzo żarłoczne, mogą „zabierać pokarm” rodzimym biedronkom. Jej wyrośnięte larwy mogą też atakować i zjadać mniejsze larwy naszych biedronek, wypierając je tym samym z licznych stanowisk.

Obecność obcej biedronki w roślinności na pewno nie jest obojętna naszym biedronkom.

 

Szkodliwość biedronki azjatyckiej

 

Larwy i dorosłe osobniki biedronki azjatyckiej zjadają mszyce i inne drobne owady, ale nie gardzą dietą wegetariańską. Wielokrotnie zauważono, że uszkadzają owoce w sadach, np. wyjadają miąższ z jabłek. Gdy występują licznie w gronach winogron, wtedy dostają się razem z owocami do kadzi fermentacyjnej i zmieniają smak oraz zapach produkowanego wina.

Jesienią odbywają długie loty w poszukiwaniu miejsc do zimowania. Dobrze czują się na terenach zurbanizowanych, a we wrześniu i październiku szukając kryjówek gromadzą się na budynkach, gdzie w dużych liczbach obsiadają ściany budynków. Wtedy też wnikają do pomieszczeń różnych obiektów, w tym domów mieszkalnych, gdzie chętnie zimują, tworząc wielotysięczne kolonie.

Dla mieszkańców domu są wtedy szkodliwe. Biedronka azjatycka może ukąsić człowieka, pozostawiając mały ślad po ugryzieniu. Wywołuje też uczulenia  u wrażliwych osób. Przyjmuje się, że około 10% osób jest uczulonych na jej alergeny Hara 1 i Hara 2, które w znacznych ilościach znajdują się na powierzchni ciała i we krwi. Wydzieliny biedronek po zaschnięciu i rozdrobnieniu są też wdychane przez ludzi. Typowe objawy uczulenia na alergeny biedronki azjatyckiej obejmują alergiczne zapalenie spojówek, astmę, pokrzywkę i obrzęk ciała. Należy więc zachować ostrożność i nie dotykać tych biedronek gołą ręką, a następnie oczu i warg.

Podrażnione biedronki azjatyckie (a także nasze) wydzielają żółtą ciecz z gruczołów obronnych, które znajdują się przy udowo-goleniowych stawach odnóży. Głównymi składnikami żółtej cieczy są metoksypyrazyny, wydzielane nie tylko przez Harmonia, lecz także inne biedronki. Wydzielina ta brudzi trwale ściany, ubrania, sprzęt domowy i inne przedmioty.

 

Zwalczanie biedronki azjatyckiej

 

Przede wszystkim należy zapobiegać wnikaniu biedronek do pomieszczeń. W tym celu najpóźniej w sierpniu lub na początku września należy uszczelnić pianką wszelkie widoczne od zewnątrz szczeliny i szpary, którymi biedronki mogą przedostać się do budynku. Również ważne jest uszczelnienie pianką wszelkich szczelin i szpar od wewnątrz, szczególnie na ścianach zachodnich i południowych, które są najcieplejsze i najchętniej zajmowane przez Harmonia.

Jeśli biedronki przedostaną się do pomieszczeń, należy je usunąć. Zgromadzone biedronki w pomieszczeniu (poddasze, garaż) można zebrać odkurzaczem. Zabieg ten jest ważny i dotyczy też martwych osobników, które należy zebrać szczególnie dokładnie. Nie usunięte martwe biedronki zjadane są przez larwy skórnikowatych i tych szkodników jest wtedy więcej w domu!

Biedronka azjatycka leci do światła. W związku z tym należy na zewnątrz budynku zmienić jego oświetlenie, np. zamienić żarówki rtęciowe oświetlające budynek na sodowe, które emitują znacznie mniej promieniowania ultrafioletowego (UV). Ponieważ biedronki wabi UV, w pomieszczeniach budynku należy rozmieścić lepowe lampy owadobójcze.

Chemiczne metody zwalczania biedronki azjatyckiej występującej w roślinności nie są zalecane, gdyż zabiegi te są niebezpieczne dla naszych biedronek.

Zwalczanie biedronek azjatyckich metodą chemiczną można przeprowadzić tylko w pomieszczeniach zamkniętych (pokój, poddasze, garaż), a najlepiej od zewnętrznej strony obiektu stosując wtedy rezydualny produkt biobójczy (pyretroid) wokół okien, drzwi i innych miejsc wnikania. Najlepszym terminem przeprowadzenia zabiegu jest wczesna jesień, gdy biedronki wnikają do środka w poszukiwaniu miejsc do zimowania.

Preparat owadobójczy (rezydualny, pyretroidy) można też zastosować wewnątrz budynków w szpary wokół okien, drzwi i inne miejsca wnikania szkodnika, jeśli nie zostały one uszczelnione.

Zalecane wyżej metody niechemiczne i chemiczne są też skuteczne przeciwko naszym biedronkom i zabieg zwalczania biedronek przeprowadzamy zawsze, jeśli klientowi zależy, aby ich nie było w jego obiekcie.

Pierwsze w Polsce i sukcesem zakończone zabiegi zwalczania biedronki azjatyckiej przeprowadziła firma Specjalistyczny Zakład DDD „EKES” z Lubniewic po zgłoszeniu w październiku 2008 r. licznego skupienia biedronek azjatyckich w jednym z domów woj. lubuskiego.

W 2009 r. biedronka azjatycka pojawiła się tak licznie na południu kraju, że w licznych domach stwierdzono jej tak ogromne skupiska. Zabiegi chemicznego zwalczania dokuczliwego owada wykonano już w wielu pomieszczeniach, w tym w zakładach produkujących żywność.